مجلس شورای ملی

مجلس شورای ملی در جریان جنبش مشروطه و بر پایه اولین قانون اساسی ایران تشکیل شد. در دوران‌های آغازین مجلس، به احترام فرمان مشروطیت مظفرالدین‌شاه به مجلس شورای ملی ایران «دارالظفر» نیز می‌گفتند.

در زمان پهلوی دوم قوهٔ مقننهٔ ایران دومجلسی شد و همراه با مجلس سنا در حکم مجلس ایران بود. مجموعه مجلس شورای ملی و مجلس سنا را اغلب با نام «مجلسَین» می‌خواندند.

از صدور فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ ش تا انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ ش کلاً ۲۴ دوره مجلس شورای ملی تشکیل شد که البته در میان برخی از این دوره‌ها ایام فترت پیش می‌آمد و کشور بدون مجلس می‌ماند.

در فرمان مشروطیت نام مجلس یک بار مجلس شورای ملی و بار دیگر مجلس شورای اسلامی آمده است.[نیازمند یادکرد دقیق] پس از انقلاب، قوهٔ مقننه دوباره تک‌مجلسی شد و نام مجلس طبق قانون‌اساسی جمهوری اسلامی ایران مجلس شورای ملی ماند ولی نمایندگان نخستین مجلس آن را مجلس شورای اسلامی می‌خواندند. پس از سه دورهٔ مجلس، در بازنگری قانون‌اساسی سال ۱۳۶۸، نام مجلس رسما به مجلس شورای اسلامی تغییر نام یافت.

تدوین نظامنامه انتخابات
نوشتار اصلی: مجلس عالی (۱۲۸۵)

پس از امضای فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه در مرداد ۱۲۸۵ ش یک مجلس موقت (که از آن با عنوان اولین مجلس مؤسسان نیز نام برده شده) برای تدوین نظامنامه انتخابات مجلس ملی در تهران گشایش یافت. نمایندگان آن عمدتاً تجار، روحانیون، و رؤسای اصناف بازار تهران بودند. بر اساس این قانون انتخاب‌شدگان به شش طبقه تقسیم می‌شدند: شاهزادگان و قاجارها، روحانیون و طلاب، اعیان و اشراف، تجار داری تجارتخانه معیّن، مالکان با حداقل هزار تومان دارایی و صنعتگران و پیشه‌وران از صنوف شناخته شده و دارای مغازه‌ای با شرایط مشخص. انتخاب‌شوندگان شامل ۱۵۶ نماینده بودند که از این تعداد ۶۰ کرسی به تهران و ۹۶ کرسی به دیگر ایالات اختصاص داده شده بود. نامزدهای پارلمانی می‌بایست خواندن، نوشتن و تکلم به زبان فارسی را قادر باشند. مقرر گردید انتخابات ایالتی در دو مرحله انجام شود. در مرحله نخست انجمن‌های ایالتی تشکیل و سپس از میان آنها نمایندگانی برای مجلس ملی برگزیده شوند. انتخابات در تهران اما در یک مرحله انجام می‌شد.
ساختمان مجلس شورای ملی
نوشتار اصلی: عمارت بهارستان

نخستین جلسه دوره اول مجلس شورای ملی در ۱۸ شعبان ۱۳۲۴ (برابر با ۱۴ میزان (مهر) ۱۲۸۵ ‏ و برابر با ۷ اکتبر ۱۹۰۶) در کاخ گلستان و در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یافت و پس از آن خانه‌ای واقع در میدان بهارستان (جنب مسجد و مدرسه سپهسالار) به تشکیل جلسات مجلس شورای ملی اختصاص یافت که تا انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ ش بیشتر جلسات در همان جا تشکیل می‌شد[نیازمند منبع].

این خانه توسط میرزا مهدی خان شقاقی برای میرزا حسین خان سپهسالار مشیرالدوله (صدراعظم معروف دوره ناصری) بنا شده بود که پس از مرگ مشیرالدوله تا قبل از آغاز به کار مجلس غلام‌علی خان ملیجک و همسرش اخترالدوله (دختر ناصرالدین شاه) در آن می‌زیستند. محوطه و ساختمان مجلس از ابتدا تا امروز در مجموع پنج دوره به شرح زیر را از سر گذرانیده است: دورۀ اول: از ساخت بنا تا صدور فرمان مشروطیت که در سال 1296 ق به پایان رسید و پس از مرگ سپهسالار در سال ۱۲۹۸ ق در اختیار ناصرالدین شاه قرار گرفت . تنها بنایی که در این دوره به ساختمان اضافه شد. بنای سر در اولیه مجلس بود که توسط معمار فرانسوی ساخته شد و در سال ۱۳۱۳ ق تخریب شد. دورۀ دوم: از آغاز دورة مشروطیت تا نخستین آتش سوزی در سال ۱۳۰۳ خ در غرب بنای اصلی بر روی حمام قدیمی. در این دوره، ساختمان جدیدی به فراخور نیازهای مجلس توسط جعفر خان معمار باشی ساخته شد. معماری ساختمان جدید با سایر قسمت های آن متفاوت بود و به تبعیت از معماری آن روز تهران و به تقلید از معماری اروپا بنایی آجری با تزیینات بسیار مفصل بود. دورۀ سوم: از آتش سوزی تا پایان دورۀ رضا شاه. سال ۱۳۱۰ خ مقدمات تغییراتی شد که بعدها به کلی چهره مجلس را عوض کرد. مهمترین تغییرات این دوره تعویض نمای مجلس بود . که این کار از سرسرای ورودی و اتاق جلسات عموم خصوصی آغاز شد و نمایی ستون¬دار به شیوة معماری اروپایی و به تقلید از مجلس فرانسه بنا گردید. تقریباً دو سال بعد از این نمای شمالی ساختمان توسط یک معمار ایرانی به نام استاد حسن طاهر زاده طراحی می شود که این نما متاثر از معماری دوره هخامنشی است. در 5 فروردین ماه ۱۳۱۳ خ سر در اولیه باغ بهارستان تعویض گردید و سر در کنونی جایگزینش شد. ساخت نمای شمالی نیز دوسال بعد اتفاق افتاد. دورة چهارم: از آغاز دورة پهلوی دوم تا انقلاب اسلامی. مهم ترین نکته ای که در این دوره بوده ساخته شدن بنایی در شمال بنای قدیمی است که از چند سال قبل از انقلاب، ساختمان فعلی عملاً متروک گردید و تنها بعضی جلسات اصلی مجلس در این ساختمان بر گزار می گردید.پس از به ریاست رسیدن ریاضی در سال1344 یک دورة مهم از ساخت و ساز تخریبی و مرمت و الحاق آغاز می گردد. که این تغییرات شامل تخریب بخشی از ساختمان،تعویض و تغییرات عمده در نمای جنوبی و اضافه شدن حجم بسیار بزرگی از تزیینات به ساختمان بود. دورة پنجم: پس از انقلاب اسلامی. بعد از سال ۱۳۵۷ خ، بنا برای مدت زیادی نیمه متروک ماند. مهم ترین آسیب وارده به بنا، همان متروک بودن و عدم توجه و نگهداری آن بوده است. در این دوره از اقداماتی جزیی مانند لوله کشی های موضعی یا بتن کردن کف حمام یا گچ کردن بخشی ازبدنه های حمام می¬توان نام برد. و بعدها ساختمان مجلس شورای ملی به مجلس شورای اسلامی واگذار گردید. در اسفند ۱۳۶۶ خ در جریان حملۀ موشکی عراق به تهران ، موشکی در نزدیکی مجلس (دقیقاً در انتهای بن بست اصناف و محل فعلی اتحادیۀ صنف قهوه خانه داران تهران) به زمین اصابت کرد که لرزه آن موجب فرو ریختن سقف سرسرای ورودی شد. در تاریخ ۱۵ آذر ماه سال۱۳۷۳ به دلیل عدم توجه،ساختمان دچار آتش سوزی شد وخسارات سنگینی به بار آورد. در سال ۱۳۷۴ توسط گروه مهندسین مشاور باوند مورد مرمت قرار گرفت و کاربریهای مانند ایجاد فضاهای برای نمایشگاه، پذیرایی از بازدید کنندگان و مهمانان رسمی رییس مجلس، برپایی اجتماعات و بخش اداری برای نظارت بر این فعالیتها در برنامه کار قرار گرفت. فکر احداث بنای جدید مجلس از سال ۱۳۵۲خ مطرح بود. طرح اولیه با پلان دایره‌ای شکل بود. و هرچند فونداسیون آن طرح را هم اجرا کرده بودند، اما پروژه متوقف ماند. در سال ۱۳۷۵ خ طرح جدید ساخت مجلس در دستور کار دفتر مشاوره گروه سردار علی افخمی قرار گرفت. مدیریت پروژه با عبدالرضا ذکایی بود. فرم جدید به شکل هرم و مثلث سه قوه را تداعی می کند. ارتفاع هرم ۴۵ متر است. یکی از عوامل موثر در شکل گیری بنای مجلس، تناسبات و ارتفاع و عملکرد دو بنای شمالی و جنوبی بوده است تا این بنا بتواند ضمن استفاده مداوم از دو بنای موجود با محیط اطراف خود نیز هماهنگی کامل را برقرار کند. لازم به ذکر است جلوی سر در این ساختمان محل تجمعات اجتماعی وسیاسی است. ساير ساختمانها شامل دفتر کار نماينگان با مساحت هجده هزار متر مربع، ساختمان کميسيون‌ها با مساحت هزار و ششصد متر مربع، مجموعۀ قدیمی مجلس شوراي ملي با مساحت هشت هزار و پانصد متر مربع، پارکينگ با مساحت سیزده متر مربع است که مجموعه آنها در محوطه‌اي به مساحت پانزده هکتار واقع شده است تصویری از سردر مجلس قبل از به توپ بستن آن در این پیوند قابل مشاهده است.

ترکیب مجلس اول به این شکل بود: ۲۶% نمایندگان روسای اصناف، ۲۰% روحانیون و ۱۵% از تجار بودند

موقعیت ما

اطلاعات تماس

آدرس :تهران ، میدان امام خمینی - خیابان سعدی جنوبی - بلوک 8 غربی - پلاک 24
شماره تماس رزرواسیون هتل شهریار
       
تلفن :33903288

تلفن :33903384

تلفن :33952615

تلفن :33952616

فکس :33952888
تلفن انتقادات و پیشنهادات :33953228
JoomShaper